Zdrowo, bezpiecznie i bez nałogów - kompleksowy program profilaktyczny dla dzieci w wieku przedszkolnym

Adresaci programu

Program skierowany jest do:

− dzieci w wieku 3-6 lat uczęszczających do miejskich przedszkoli publicznych,

− pośrednio: rodziców/opiekunów oraz nauczycieli wychowania przedszkolnego.

Okres i miejsce realizacji

− Czas realizacji: styczeń-grudzień 2026 (z możliwością kontynuacji),

− Miejsce realizacji: przedszkola publiczne dla których organem prowadzącym jest Miasto Czeladź,

− Forma: zajęcia warsztatowe, działania cykliczne, spektakle profilaktyczne, zajęcia sensoryczne, przyrodnicze i edukacyjne

Uzasadnienie realizacji programu

Wiek przedszkolny to kluczowy etap kształtowania postaw, nawyków oraz kompetencji emocjonalno-społecznych, które w przyszłości zmniejszają ryzyko uzależnień (chemicznych i behawioralnych). Profilaktyka na tym etapie nie polega na bezpośrednim omawianiu substancji psychoaktywnych, lecz na:

•  wzmacnianiu odporności psychicznej,
•  rozwijaniu umiejętności radzenia sobie z emocjami,
•  budowaniu relacji i poczucia własnej wartości,
•  promowaniu zdrowych i aktywnych form spędzania czasu,
•  ograniczaniu ryzyka uzależnień cyfrowych.

Cele programu

Cel główny:

Wspieranie wszechstronnego rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym oraz wzmacnianie czynników chroniących przed zachowaniami ryzykownymi i uzależnieniami poprzez działania profilaktyczne, edukacyjne i rozwojowe.

Cele szczegółowe:

•  wzmacnianie odporności emocjonalnej dzieci,
•  rozwijanie umiejętności rozpoznawania i regulowania emocji,
•  budowanie bezpiecznych relacji rówieśniczych,
•  kształtowanie postaw prozdrowotnych i proekologicznych,
•  promowanie aktywności fizycznej i twórczej jako alternatywy dla zachowań ryzykownych,
•  profilaktyka uzależnień behawioralnych (ekrany, technologie),
•  rozwijanie kreatywności, uważności i poczucia sprawczości,
•  wspieranie integracji sensorycznej i rozwoju motorycznego.

Program realizowany będzie poprzez następujące moduły:

1. Warsztaty rozwojowo-profilaktyczne

•  emocje, współpraca, komunikacja,
•  bajkoterapia, drama, zabawy integracyjne,
•  zajęcia prowadzone cyklicznie przez specjalistów zewnętrznych.

2. Edukacja prozdrowotna i ekologiczna

•  zdrowe odżywianie, higiena, aktywność fizyczna,
•  kontakt z naturą, ochrona środowiska,
•  zajęcia przyrodnicze i eksperymentalne.

3. Profilaktyka uzależnień behawioralnych

•  kształtowanie zdrowych nawyków cyfrowych,
•  aktywne i świadome korzystanie z technologii (robotyka, eksperymenty),
•  promowanie alternatywnych form spędzania czasu.

4. Sensoplastyka i integracja sensoryczna

• działania polisensoryczne redukujące napięcie i stres,

• wspieranie samoregulacji i kreatywności.

5. Spektakle i działania środowiskowe

•  teatrzyki i przedstawienia profilaktyczne,
• spotkania z przedstawicielami służb bezpieczeństwa.

Metody pracy

•  metody aktywizujące,
•  zabawy ruchowe i twórcze,
•  eksperymenty i działania sensoryczne,
•  praca indywidualna i zespołowa,
•  metoda projektu,
•  elementy uważności i relaksacji.

Oczekiwane efekty

Dziecko:

•  lepiej radzi sobie z emocjami,
•  potrafi współpracować i rozwiązywać konflikty,
•  zna zasady bezpieczeństwa i zdrowego stylu życia,
•  rozwija kreatywność i ciekawość świata,
•  korzysta z technologii w sposób ograniczony i świadomy,
•  wybiera aktywne i twórcze formy spędzania czasu.

Ewaluacja programu

Ewaluacja prowadzona będzie na bieżąco oraz po zakończeniu programu poprzez:

•  obserwacje pedagogiczne dzieci,
•  rozmowy z nauczycielami i rodzicami,
•  wnioski formułowane na radach pedagogicznych.

Podsumowanie

Zbiorczy program profilaktyczny stanowi kompleksowe i spójne działanie profilaktyczne obejmujące wszystkie czeladzkie, publiczne przedszkola. Program odpowiada na potrzeby rozwojowe dzieci, spełnia wymogi formalne finansowania ze środków pochodzących z opłat za sprzedaż alkoholu oraz wzmacnia lokalny system profilaktyki.

Przedszkole Publiczne nr 11 im. „Kolorów Tęczy” w Czeladzi

Realizacja programu profilaktycznego w Przedszkolu Publicznym nr 11 w Czeladzi ma na celu tworzyć warunki do kształtowania postaw i wartości, ułatwiać dzieciom dokonywanie wyborów, mających znaczenie dla ich obecnego i przyszłego życia, uświadamiać dzieciom zagrożenia, które mogą wystąpić w przedszkolu, domu, na drodze oraz ograniczyć liczbę niebezpiecznych zdarzeń z udziałem dzieci. Zadaniem programu jest przygotować dzieci do dbania o własne zdrowie i bezpieczeństwo w różnorodnych sytuacjach, wspieranie rozwoju kompetencji społecznych poprzez umiejętność współpracy z rówieśnikami i osobami dorosłymi. Celem programu jest promowanie i kształtowanie zachowań bezpiecznych, zdrowego stylu życia w sposób przyjazny dzieciom tzn.

podczas spotkań z służbami mundurowymi (strażacy, policjanci), poprzez udział w spektaklach, teatrzykach profilaktycznych oraz udział w projekcie ,,Kino szkoła”.

Realizacja programu wpisuje się w podstawę programową wychowania przedszkolnego i podejmuje następujące kwestie:

•  rozwój społeczny: rozwijanie postaw prospołecznych, empatii i gotowości do pomocy, budowanie relacji rówieśniczych, zgodne funkcjonowanie w zabawie i w sytuacjach zadaniowych;
•  edukacja społeczna i obywatelska: poznawanie norm społecznych, postawy bezpieczeństwa (w domu, przedszkolu, na drodze);
•  rozwój emocjonalny: rozpoznawanie i nazywanie emocji, budowanie poczucia własnej wartości i sprawczości, radzenie sobie z emocjami w sposób akceptowany społecznie;
•  kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i kulturalnych. Wdrażanie dzieci do utrzymywania ładu i porządku;
•  rozwój fizyczny, zdrowotny i motoryczny: kształtowanie sprawności fizycznej dzieci, wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne i innych;
•  edukacja przyrodnicza: pomaganie dzieciom w rozumieniu istoty zjawisk atmosferycznych i w unikaniu zagrożeń.

Program profilaktyczny wskazuje dzieciom: Jak rozpoznawać zagrożenie.

•  Jak mówić „nie".
•  Jak prosić o pomoc.
•  Jak rozwiązywać konflikty.

Harmonogram działań:

•  Styczeń 2026r. - Teatrzyk pt. „Zimowe opowieści” - profilaktyka bezpieczeństwa podczas ferii zimowych i uprawiania sportu;
•  Luty 2026 r. - Spektakl pt. „Przygody Krasnala Pączka” - profilaktyka zdrowego odżywiania;
•  Marzec 2026 r. - Przedstawienie pt. „Na łące i na polanie” - profilaktyka zachowań ekologicznych i prospołecznych;
•  Kwiecień 2026 r. - Teatrzyk profilaktyczny pn. „Maniery Biedronki Lucynki” - bajka o dobrym zachowaniu, odpowiednich normach społecznych i nauce tzw. „magicznych słów” tj. proszę, dziękuję, przepraszam;
•  Maj 2026 r. - Przedstawienie „Kalejdoskop zagrożeń” - profilaktyka radzenia sobie z emocjami i zachowaniami agresywnymi;
•  Czerwiec 2026 r. - udział w seansie filmowym dla dzieci (bajka profilaktyczna) dot. przeciwdziałania uzależnieniom;